Visuele toer door De Ruigte: mei 2026

De merel (Turdus merula) is een middelgrote zangvogel uit de lijsterfamilie (Turdidae). Het is een opvallende zanger die vaak vanaf een hoog punt zingt, zoals een boomtop of dakrand. Het mannetje gebruikt zijn zang om zijn territorium af te bakenen, vooral vanaf februari in de vroege ochtend en avond. Stadslawaai kan die zang deels overstemmen. In stedelijke gebieden kiest de merel daarom vaak een lantaarnpaal als zangplek, zodat hij al voor zonsopkomst kan zingen, voordat het druk en lawaaiig wordt. Deze vogel heeft al jongen en heeft zojuist een slak gevonden.

Hoefijzertijger (Nephrotoma appendiculata). Het vrouwtje hoefijzertijger legt in de vroege zomer met haar lange legboor ongeveer 170 tot 250 eieren in vochtige grond. Die blijven daar de zomer door en ontwikkelen zich tegen het einde van het seizoen. Jonge larven leven van plantenresten; oudere larven eten ook wortels. De larven in het vierde en laatste stadium overwinteren en worden in het voorjaar weer actief. De verpopping vindt in mei plaats aan het bodemoppervlak, bij temperaturen rond 21,5 °C. Na 7 tot 8 dagen komen de volwassen hoefijzertijgers uit. De hoefijzertijger vliegt vooral in mei en juni, soms al vanaf eind april tot begin juli.

Ratelaar (Rhinanthus). Op de top van de “Berg” is de Ratelaar te zien, in grotere aantallen dan vorig jaar. De grote ratelaar is een halfparasiet. Deze plant onttrekt voeding, via de wortels, van grasachtigen. Omdat de grote ratelaar groene bladeren heeft, kan de plant wel de voedingstoffen zelf verwerken, vandaar de naam halfparasiet. De bloem heeft een gesloten keel en de nectar is alleen toegankelijk voor hommels.

Met deze ratelaar is het jaar rond voor deze toer.  Vorig jaar mei ben ik begonnen met het beschrijven van de foto’s die ik maandelijks maak in De Ruigte. Er volgen nog paar soorten die typisch zijn voor de maand mei. 

Zoals de lissenboorder (Mononychus punctum-album), die uitstekend kan vals spelen en ook bij de ratelaar een gaatje kan boren om bij de nectar te komen. Voorlopig gaat de voorkeur naar de gewone rolklaver (Lotus corniculatus) die net begint te bloeien in De Ruigte.

Icarusblauwtje (Polyommatus icarus) volg het boomblauwtje op van vorige maand. Afgezien van het gebruik van de heerlijke klavernectar, legt het icarusblauwtje ook eitjes tussen de bovenste bladeren op de jonge, nog niet bloeiende planten van gewone rolklaver.

Als soort uit de vlinderbloemenfamilie heeft gewone rolklaver ook wortelknolletjes waarin in symbiose met Rhizobiumbacteriën stikstof uit de lucht wordt gebonden. Gewone rolklaver draagt op die manier bij aan de verbetering van de bodem. Het is dan ook een echte groenbemester.

Op de “kruidenheuvel” zijn op dit momend vele soorten sprinkhaanjongen te vinden. Deze jonge sprinkhaan op de kartuizer anjer (Dianthus carthusianorum), is een sabelsprinkhaan (Tettigoniidae) man. Moet nog groeien naar rond de 7,5 cm. 

Kleuren springen eruit. Sint-jacobsvlinder (Tyria jacobaeae) zwart – rood, is een dag-actieve nachtvlinder uit de familie van de spinneruilen (Erebidae). De waardplant van de jakobsvlinder is het jakobskruiskruid. Het voedsel voor de zebrarups, jakobskruiskruid, bevat giftige bestanddelen. De rups neemt deze op wanneer hij van de plant eet en wordt daardoor zelf giftig. De opvallende tekening en kleur waarschuwt daarvoor, vogels laten de zebrarups dan ook met rust. De rups raakt het gif dat hij binnenkrijgt niet meer kwijt. De vlinder die een jaar later uit de pop tevoorschijn komt, is eveneens giftig.

Er groeien meerdere gele morgensterren (Tragopogon pratensis) op de “kruidenheuvel”. Voor insecten zoals deze bij, zijn deze bloemen een feest. Ik kan niet zien welke soort dit is, omdat hij helemaal onder het stuifmeel zit. 

Ik kon het niet laten een foto maken van deze uitgebloeide kleine pimpernel (Poterium sanguisorba). Nu is het wachten op de zaden.

Dit is een deel van de opnamen die tijdens de Nachtexpeditie in De Ruigte zijn gemaakt. Via de batdetector werden de vleermuisgeluiden hoorbaar via speakers. De dieren waren lastig te zien, maar goed te horen: het was een luidruchtig concert. Voor beter zicht, moeten we de volgende keer iets meer op het niveau van het water kijken. De vleermuizen die hoorbaar waren zijn: dwergvleermuis, kleine dwergvleermuis, watervleermuis en laatvlieger. 

Zodra het donker genoeg was, zochten we naar nachtinsecten die op de backlight-ledlamp afkwamen. Er waren veel muggen, in allerlei soorten en maten, maar minder motten dan gehoopt. Met een kleine aanpassing moeten er in de volgende Nachtexpeditie meer motten zijn.

Een van de bezoekers op het doek was schaduwspikkelspanner (Peribatodes rhomboidaria), waarvan zowel mannetjes als vrouwtjes overdag rustend op boomstammen kunnen worden gevonden. De vlinders bezoeken na zonsondergang bloemen van planten zoals akkerdistel en kruiskruid en jacobskruiskruid. De waardplant van de rups ismeidoorn en sleedoorn die ruim aanwezig zijn in De Ruigte. De rups is niet echt kieskeurig en zit ook op andere soorten zoals het geslacht prunus, en verder appel, druif, taxus, bosrank, vlier, hulst en berk.

Onder het doek lagen boomstammen. Na het omdraaien kwam deze stekelkaakkampoot (Trachyzelotes pedestris) tevoorschijn. Dit vrouwtje was onverstoorbaar haar cocon aan het weven. 
Je ziet deze spinnensoort bijna nooit omdat ze hun hele leven in het donker leven.