Visuele toer door De Ruigte: mei 2025

In de Vreewijk, tussen Tevreewijk en de Telderskade, ligt een bijzonder natuurgebiedje, dat nog via land, water of stepping stone, verbindingen heeft van en naar de stad: De Ruigte.
Gelegen midden in de stad, biedt het een oase van rust en natuurbeleving voor omwonenden.

Ik ben Peter, lid van de Groengroep, en ik monitor het hele jaar de verscheidenheid aan flora en fauna in De Ruigte. Door de aanwezigheid van verschillende biotopen, is dit stukje natuur zeer gevarieerd. Om een indruk te krijgen van deze diversiteit, neem ik jullie maandelijks mee in mijn visuele reis.

Maand Mei 2025
Het voorjaar begon vroeg dit jaar.

Bloesem Gieser Wildeman

Daardoor was deze stoofpeerbloesem (Pyrus communis ‘Gieser Wildeman’) bloesem, samen met de andere fruitbomen, begin mei al uitgebloeid.

De meidoorn

De meidoorn (Crataegus monogyna), verspreid over het park, begint al licht roze te kleuren begin mei.
Een teken dat de bloei afgelopen is.
De meidoorn is een belangrijke vroegbloeier voor de insecten.
Met name voor de hommels en bijen.

De gehoornde metselbij

De gehoornde metselbij (Osmia cornuta) is zo’n vroeg actieve bijensoort in De Ruigte. In kale stukken in de berg of langs de slootkanten waar klei aan de oppervlakte komt, zie je de metselbijen. Met speeksel en klei maken zij hun specie klaar om vervolgens het eitje, wat in een holletje in hout gelegd is, af te dekken met wat stuifmeel. In de insectenhotels in de wijk gebeurt dit in de buisjes van bamboe.

Metselbij in tunnel

De metselbijen maken hele tunnels om bij de beste klei te komen. Ondanks de meerdere mijningangen is het soms dringen. Ga rustig even kijken als je ze ontdekt. De bijen laten zich niet verstoren door je aanwezigheid. Ze kunnen wel steken, maar alleen als ze zich bedreigd voelen.

Het Blauwtje

Niet alleen de bijen zijn gek op het stuifmeel en de nectar. Dit Blauwtje (Lycaenidae) geniet van de nectar op een bloem van de Gewone Rolklaver (Lotus corniculatus). Op de Kruidenheuvel, langs het spoorhek, groeien vele soorten klaver. Deze gewone Rolklaver is de waardplant voor de Sint-Jansvlinder, die we later dit jaar wel gaan zien.

De Lissenboorder

De Lissenboorder (Mononychus punctum-album) kan eerder bij de nectar dan dat de bloem zich opent (bloeit).

Boorgaten van de Lissenboorder

Alleen insecten met lange tong kunnen bij de nectar van deze klaver. 
De Lissenboorder niet. Maar daar is een oplossing voor. De Lissenboorder boort een gaatje op de plek waar de nectar zich bevindt en maakt zo de nectar toegankelijk. Je ziet meerdere boorgaten aan de stam van de bloem.
Het Blauwtje of bijen maken daar ook dankbaar gebruik van. Waarom moeilijk doen, als het makkelijk kan.
Alleen de klaverplant zelf, die nectar produceert om zijn stuifmeel door insecten te laten verspreiden, wordt overgeslagen voor de bestuiving.

De Grote Ratelaar

Het effectief verspreiden van het stuifmeel, daar maken planten wel kunst van. Zoals deze Grote Ratelaar (Rhinanthus angustifolius), die op de Berg groeit. De bloem heeft een gesloten keel. Een hommel is sterk genoeg om de keel te openen. De hommel komt eerst met zijn achterlijf tegen het bolletje (stamper) aan, om daar het stuifmeel wat op zijn rug zit van een andere Ratelaar af te geven. Als de hommel in zijn  achteruit gaat, neemt hij stuifmeel mee, wat achter het blauw/paarse flapje zit. Dat flapje zorgt er ook voor dat de bloem niet zijn eigen stuifmeel kan afgeven aan de stamper. De Grote Ratelaar is een halfparasiet. Deze plant onttrekt voeding, via de wortels, van grasachtigen. Omdat de Grote Ratelaar groene bladeren heeft kan de plant wel de voedingstoffen zelf verwerken. Vandaar halfparasiet. U kunt De Grote ratelaar nog bloeiend bekijken tot oktober.

Gewone Renspin

Ik was bezig met het maken van een foto van hommels die in en uit een holletje vlogen. Hommels gebruiken graag oude muizenholletjes. Toen viel mijn oog op deze prachtige Gewone Renspin (Philodromus cespitum) met prooi. Het lichaam is 0,4mm. Zij maken geen web om de prooi te vangen maar jagen op zicht. Razendsnel zijn ze.

De Vlaamse Gaai

Eksters, kraaien, kauwtjes en deze Vlaamse Gaai (Garrulus glandarius) behoren tot de kraaiachtigen. Deze hele slimme vogels zijn allemaal te zien in De Ruigte. De Vlaamse Gaai is de kleurrijkste en de schichtigste van de vier. Zijn zonnebad werd onderbroken door een wolk. Maar zelfs met mijn verstoring daar bovenop, wilde hij niet zijn zonplekje opgeven. Mooie gelegenheid voor een fotootje. De Vlaamse Gaai is een alleseter. Hij heeft een zeer gevarieerd menu, waaronder de eikels in de herfst. Hij verstopt al het voer, ook de eikels, in de grond voor de winter. Meer dan dat hij eet of kan onthouden. Je kunt dus zeggen dat de eikenboom afhankelijk is van de verspreiding van de eikels door de Vlaamse Gaai. Want wat aan eikels in de grond blijft, worden jonge eikenboompjes.

Naast foto’s maak ik ook 24 uur-geluidsopnames, van vogels en vleermuizen in het park en op de eilanden. Dit geeft per week inzicht in wat voor dieren het park bezoeken. In juni zal ik een soortenlijst van het eerste half jaar van 2025 toevoegen. 

Eind juni volgt de volgende visuele toer van De Ruigte.

Algemene informatie over De Ruigte

In het parkdeel van De Ruigte zijn mensen welkom en kunnen kinderen spelen in de natuur. Paden zijn onverhard. Bepaalde jaargetijden staat er water in De Ruigte waardoor toegankelijkheid een uitdaging wordt. De natuureilanden aan de zuidkant van het gebied vormen een rustige plek waar vogels en andere dieren leven, broeden of foerageren. Daarom zijn deze eilanden niet voor mensen, honden en katten toegankelijk.

Dit natuurgebiedje wordt in samenspraak met de gemeente beheerd door de Groengroep. De Groengroep bestaande uit bewoners van De Vreewijk. Met specifieke beheerplannen beoogt de Groengroep meer plant- en diersoorten aan te trekken om zo de lokale biodiversiteit te vergroten. Eén keer per maand wordt er onderhoud uitgevoerd. Lijkt het u leuk om ook een actieve bijdrage te leveren, informeer via DeRuigte@outlook.com

Helaas noodzakelijke gedragsregels:

  • Geen toegang met auto of fiets.
  • Wandel over de paden.
  • Honden aan de lijn (drollen verwijderen)
  • Afval meenemen (of in de prullenbak bij de entree van het park)
  • Verboden om te zwemmen of te varen in de wateren rondom de eilanden.
  • Verboden om de eilanden te betreden.
  • Verboden om te barbecueën en/of open vuur te maken.
  • Verboden te kamperen.

Op deze regels wordt toezicht gehouden.
Lees deze informatie ook op de speciale pagina van De Ruigte (onder Thema’s)

Contact Groengroep: DeRuigte@outlook.com

Gemeente: Gerpieter Wilbrink: g.wilbrink@leiden.nl, tel 14071

Abonneer jezelf!
Ben je nog niet geabonneerd op deze website, doe dit dan nu. 
Je krijgt dan een melding via e-mail bij een nieuw bericht op de website.
Je hoeft dan bijvoorbeeld niets te missen van deze boeiende maandelijkse toer door de Ruigte.  


Ontdek meer van Vreewijk te Leiden

Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Nieuws, Rubrieken

Plaats een reactie